|
|
|
|
|
:ازبکستان 
( به ازبکی: O‘zbekiston ، به روسی : Узбекистан ) کشوری است در آسیای میانه ، دارای مرز مشترک با کشورهای افغانستان ، تاجیکستان ، ترکمنستان ، قرقیزستان ، و قزاقستان. پایتخت این کشور شهر تاشکند است.
|
|
|
حمید بریری موسس گروه زیست
|
مساحت خاک ازبکستان ۴۴۷٬۴۰۰ کلیومتر مربع است.
پایتخت : تاشکند ، بزرگترین شهر : تاشکند ، زبان رسمی : زبان ترکی ، نوع حکومت : جمهوری پارلمانی
تاریخ
نوشتار اصلی : تاریخ ازبکستان
مردمان ایرانیتبار ساکنان اولیه منطقه ازبکستان را تشکیل میدادند. زبانهای قدیمی رایج در این منطقه زبانهای ایرانی سغدی، خوارزمی و پارسی میانه بود.
نژاد
نژادروسبه فراوانی در این منطقه یافت میشودونژادازبکهم همینطور ولی الان در آنجا هم اکنون نژادهای دیگر خیلی کم هستند اتسویوکی اکابه، پژوهشگر آسیای میانه مینویسد: «در دوران باستان مردم آبادینشین آسیای میانه ایرانی بودند. از سده ششم میلادی به بعد چند موج از گروههای کوچی ترکتبار به آبادیهای منطقه رخنه کردند و از جمله در وادی فرغانه سکنی گزیدند که در پی آن، برخی از ایرانیان ویژگیهای ترکی کسب کردند. ترک تباران در روستاها و شهرها ماندگار شدند. علیرغم روند تاریخی ترکیسازی منطقه شمار زیادی از مردم در محلهای مختلف ایرانی باقی ماندند و تا به سده بیستم میلادی رسیدند.
در سدهٔ دهم ميلادی، منطقهٔ کنونی ازبکستان جزیی از قلمرو سامانيان بود. منطقه کنونی ازبکستان بعدها به ترتیب جزئی از حکومتهای غزنوی، سلجوقی، خوارزمشاهی ، مغول ، تیموری و ازبک شد. در سده نوزدهم میلادی ، غرب و شمال ازبکستان زیر سلطهٔ خانات خوارزم ، و جنوب ازبکستان جزئی از خانات بخارا بودهاست. خانات بخارا و خوارزم در سال ۱۸۶۶ زیر سلطهٔ روسیه درآمدند. شیبانیها به مدت ۴۰۰ سال در ازبکستان حکومت کردند.
پس از انقلاب اکتبر، در سال ۱۹۲۴ ، جمهوری ازبکستان (جزئی از اتحاد جماهیر شوروی) تشکیل شد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ، در سال ۱۹۹۱ ، ازبکستان به استقلال دست یافت. واژهی ازبکستان از دو بخش "ازبک" و "ستان" تشکیل شده است، که به معنای "سرزمین ازبکها" است.
پایتخت :تاشکند
استان ها :: اندیجان • بخارا • تاشکند • جیزک • خوارزم • سرخاندریا • سمرقند • سیردریا • فرغانه • قشقهدریا • نمنگان • نوایی
جمهوری خودمختار: قرهقالپاقستان
برونبومها : ساخ • شاه مردان • چانگکارا • جنگیل
شهرها : : آقبایتال • آقرباط • الگائینگ • اندیجان • اورگنج • ایاقاگیتما • بخارا • بزابای • بیگآباد •پسکم • تاشکند • تامدی • ترمذ جانگلدی • جیزک • چیرچیق • چیمبای • خوقند • خیوه • ده نو • سمرقند • سیردریا • شهر سبز • شیرآباد • فرغانه • قراگول •قرهقاپالکیا • کته قورغان • کونگراد • گذر • ماشیکودوک • میناق • مینچوکور • نخشب • نمنگان • نوایی • نورآتا • نوکوس •یاسلیک • یانگیر • ینگییول
نقاط دیدنی : آرامگاه اسماعیل بخاری • آرامگاه چهاربکر • آرامگاه شاه زنده • بازار سمرقند • خیوه • رصدخانه الغبیگ • ریگستان •سنگنگارههای قوشچنار • شهر کهن هزاراسپ • کاروانسرای رباط ملک • مسجد بیبی خانم • موزه سمرقند
جغرافیا
ازبکستان با افغانستان، تاجیکستان، قرقیزستان، ترکمنستان و قزاقستان همسایهاست. ازبکستان ۴۴۷،۴۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۲۶،۸۵۱،۰۰۰ تن جمعیت دارد (منبع: آمار سیا). پایتخت آن تاشکند و از شهرهای مهم آن سمرقند و بخارا است .
مردم جمعیت جمهوری ازبکستان ۲۵٬۶۶۳٬۴۴۱ نفر است. تراکم جمعیت تقریباً ۵۰ نفر در یک کیلومتر است. اکثریت جمعیت آن را ازبکها تشکیل میدهند (۷۱٪). زبانهای رسمی ازبکستان زبان ازبکی است. برخلاف آمار رسمی فارسی زبانان ازبکستان (تاجیکها) تا ۴۰ درصد برآورد شده اند.
جستارهای وابسته
سازمان همکاری شانگهای
جمهوری خلق شوروی بخارا
قانون اساسی ازبکستان
|
|